Neye güvendiğini bilmeden bir metne güvenilmez.

NÛR ne yapmaz

• Fetva vermez.Hüküm gerektiren bir soruda cevap «bir âlime danış» olur. NÛR kütüphaneci ve çevirmendir, müftü değildir.
• Ayet uydurmaz. Yapay zekâ katmanı yalnızca veritabanından gelen aday ayetler arasından seçer. Listede olmayan bir sûre:ayet üretirse sistem onu reddedip ilk adaya döner — uydurma ayet teknik olarak geçemez.
• Tefsir yazmaz.Tefsir bir insana aittir ve künyesiyle gösterilir. NÛR onu yalnızca taşır. Tefsir Halkası'nda bir defter sayfasını metne döken makine yalnızca taslak çıkarır; o taslak insan düzeltip başka bir editör onaylamadan yayına giremez.
• Belgelenmemiş bağ iddia etmez.Ayetten ayete uzanan her bağın türü görünür şekilde etiketlidir («ortak kök» gibi).

Üç ayrı katman, hiç karışmaz

Sana ayet nasıl bulunuyor

1. Hâl eşleşmesi — insan eliyle hazırlanmış hâl→ayet tablosu (30 hâl, 99 bağ).
2. Metin araması — meal üzerinde Türkçe tam metin araması.
3. Birleştirme — iki liste tek sıraya katılır, insan eliyle seçilmiş bağlar daha ağır basar.
4. Seçim — yapay zekâ yalnızca bu listeden seçer ve sana dönük cümleyi kurar.

Bu yöntem iç değerlendirme setiyle sınanıyor: 70 sorgu, ilk adayda isabet %82,9, ilk on iki adayda %92,9.

Arama iki yoldan besleniyor: küratörlü hâl bağları (insan eliyle kurulmuş) ve meal metninde kelime araması. İkisi aynı güvende değil. Ölçülen isabet küratörlü yolda ilk adayda %87,9 (66 sorgu), yalnız kelime aramasına düşenlerde %0,0 (4 sorgu).

Kaçanlar yalnızca mecaz da değil: hiç bulunamayan beş sorgunun biri mecazî («bardağı taşıran son damla»), ötekiler düz cümleler («sabahları kalkmak istemiyorum») ve doğrudan bir soru («gökleri ve yeri kim yarattı»). Bir cümle küratörlü bağlara değmediğinde arama kelimeye düşüyor; orada bulunan ayet gerçek ve kaynaklı olur ama ilgili olmayabilir — sayfa bunu o an açıkça söyler. Anlam tabanlı arama henüz kurulmadı.

Bu bir iç ölçümdür, kullanıcı başarısı değildir. Setin sorgularını da hâl tablosunu da NÛR’ü yazan kişi hazırladı; sayı bu yüzden iyimserdir. Sistemi görmemiş kişilerin yazdığı sorgularla yapılmış bir dış ölçüm henüz yok; olduğunda burada ayrı bir satır olarak duracak.

Metin nereden geliyor

Türkçe meal

Elmalılı Hamdi Yazır — kamu malı (müellifin vefatı 1942, koruma süresi dolmuştur).

Kelime, kök ve dilbilgisi

Quranic Arabic Corpus (Kais Dukes, 2011) — GNU GPL. 1.642 kök, 77.311 kelime. Veri ayrı tutulur ve değiştirilmez.

Sûre adları

quran.com Türkçe yereli. İçe aktarmadan önce 114 sûrenin ayet sayısı kendi verimizle karşılaştırıldı; hepsi tuttu.

Tefsir

Tefsir Halkası'na sunulur, başka bir editör inceleyip yayımlar. Kimse kendi katkısını onaylayamaz — bu kural veritabanında durur. Fotoğraftan makineyle çıkarılan metin yalnızca taslaktır; hangi motorun okuduğu kayıtlıdır.

NÛR neyi kendi hesaplıyor

Aşağıdakiler dış bir kaynaktan gelmiyor; NÛR’ün kendi ölçümleri. Bir âlimin sözü değil, bir hesabın sonucudur — ve her biri hangi yöntemle, hangi sürümle ve hangi eşiklerle üretildiğini söylüyor. Aynı girdi her zaman aynı çıktıyı verir.

Türkçe meal sesi · okuyucunun cihazı

Web Speech API · yerel ses önceliği · sürüm 1 — npm run turkce-ses

Bağlantılı âyetler (ortak kök · lafzî ölçüm)

İçerik kelimesi + lemma/kök ağırlıklı örtüşme · sürüm 2 — node scripts/iliskileri-hesapla-v2.mjs

Yankılar (ifade tekrarı)

Kesintisiz ortak kelime dizisi + nadirlik eşiği · sürüm 1 — node scripts/yanki-hesapla.mjs

Kardeş dualar (dua zinciri kenarları)

Aynı nidâ kalıbı + ortak içerik kelimesi · sürüm 1 — node scripts/dua-zinciri-hesapla.mjs

Kıssa sahne sınırları

Küratör sınırı + iki otomatik denetim · sürüm 1 — node scripts/kissa-ice-aktar.mjs --dogrula

Kıssa başlıkları ve özetleri (editoryal çerçeve)

Yapay zekâ editoryal taslağı · sürüm 1

Dua zinciri · nidâ âyetleri sınıflaması

Hareke tabanlı nidâ tespiti · üç katman · sürüm 1 — node scripts/dua-zinciri-hesapla.mjs

Mîzan ölçümü (sayım motoru sonucu)

Kural tabanlı belirteç sayımı (yüzey · lemma · kök) · sürüm 1 — npm run mizan

Tefsir Halkası katkıları

Makine transkripsiyonu — müstensih istemi (yalnız taslak) · sürüm 1 — npm run halka

Hitap cümlesi (yapay zekâ · perde arkası)

RAG · yalnız aday âyetler arasından seçim · sürüm v1

Eşikler, ağırlıklar ve parmak izleri künye sayfasında satır satır açılıyor. Orada ayrıca hangi kaynağın lisansını ya da sürümünü bilmediğimiz de yazılı — bilinmeyen saklanmıyor.

Şu an eksik olanlar

Kelimelerin Türkçe anlamı henüz yok — belgelenmiş bir sözlüğümüz olmadığı için uydurmak yerine göstermiyoruz. Anlam tabanlı arama da henüz kurulmadı. Bunları saklamak yerine yazıyoruz; eksiği söylemeyen bir kaynak, söylediğine de güvendirmez.

Dil: menüden Almanca ve İngilizce seçilebiliyor ama bu bugün yalnızca arayüzü çeviriyor — menü, düğme, form. Meal ve tefsir metinleri Türkçe kalıyor, çünkü Almanca ve İngilizce meal telifi henüz onaylı değil. Yarım bir çeviriyi tam gibi göstermemek için dil değiştirildiğinde bu uyarı menüde de yazıyor.